
TEVRAT'TAN 1500 YIL ÖNCESİNE
AİT EBLA TABLETLERİNDE
ADI GEÇEN PEYGAMBERLER
Harun Yahya
M.Ö. 2500'lü yıllardan kalma Ebla Tabletleri,
dinler tarihi açısından çok önemli bilgileri günümüze kadar taşımaktadır.
Arkeologlar tarafından bulundukları 1975 yılından itibaren birçok
kez araştırma ve tartışma konusu olan Ebla Tabletlerinin en önemli
özelliği ise, içinde İlahi kitaplarda bahsedilen üç peygamberin
adının geçmesidir.
Önemli bilgiler içeren Ebla tabletlerinin, binlerce yıl sonra bulunması,
Kuran'da bildirilen toplulukların durumunun coğrafi olarak da açıklanması
bakımından oldukça önemlidir.
Ebla, M.Ö. 2500 yıllarında, bugünkü Suriye'nin başkenti olan Şam
ile Türkiye'nin güneydoğusunu da içine alan bir bölgeyi kapsayan
bir krallıktı. Bu krallık, kültürel ve ekonomik olarak doruğa çıkmış
ama bir dönem sonra -birçok medeniyette olduğu gibi- tarih sahnesinden
silinmişti. Ebla Krallığının, döneminin önemli bir kültür ve ticaret
merkezi olduğu, tuttukları kayıtlardan da anlaşılıyordu. Eblalılar
devlet arşivi oluşturan, kütüphane kuran ve ticari sözleşmeleri
yazılı kayıt altına alan bir medeniyetin sahibiydiler. Hatta Eblaca
(Eblait) denen kendi dillerini oluşturmuşlardı. (Ebla", Funk &
Wagnalls New Encyclopaedia, (c) 1995 Funk & Wagnalls Corporation,
Infopedia 2.0, SoftKey Multimedia Inc.)
Yer Altında Saklı Kalan Dinler Tarihi
1975 yılında yapılan kazılarda ilk bulunduğunda, o zamana kadar
klasik bir arkeoloji başarısı olarak değerlendirilen Ebla Krallığı,
gerçek önemini çivi yazılı yaklaşık 20.000 tablet ve parçalarından
meydana gelen arşivin bulunması ile kazanmıştır. Bu arşiv, aynı
zamanda diğer arkeoloji uzmanlarının üç bin yıldan beri bildikleri
bütün çivi yazılı metinlerin dört kat daha fazlasıydı.
Tabletlerdeki dil, Roma Üniversitesi'nde arkeolojik yazı uzmanı
olan İtalyan Giovanni Pettitano tarafından çözüldüğünde, konunun
ne denli önemli olduğu daha da iyi anlaşılmış oldu. Bu sayede Ebla
Krallığının ve bu muazzam devlet arşivinin bulunmuş olması artık
yalnızca arkeolojik değil, dini çevreleri de ilgilendiren bir konu
haline gelmişti. Çünkü tabletlerde Kuran-ı Kerim'de adı geçen melek
Mikail (Mi-ka-il) yanı sıra (Doubleday, 1981, s. 271-321) üç İlahi
kitapta bahsedilen peygamberlerin adı geçiyordu. Hz. İbrahim (Ab-ra-mu),
ve Hz. İsmail (Iş-ma-il)'in isimleri... (Howard La Fay, "Ebla:
Bilinmeyen Büyük Bir İmparatorluk", National Geographic Magazine,
Aralık 1978, s. 736)
Ebla Tabletlerindeki İsimlerin Önemi
Ebla Tabletlerinde saptanan peygamber isimlerinin çok büyük bir
önemi bulunmaktadır. Çünkü bu isimlere ilk kez bu kadar eski bir
tarihi belgede rastlanmaktaydı. Tevrat'tan 1500 yıl öncesine ait
olan bu bilgiler oldukça dikkat çekiciydi. Hz. İbrahim'in isminin
tabletlerde geçiyor olması, Hz. İbrahim ve onun getirmiş olduğu
dinin Tevrat'tan önce var olduğunu teyit ediyordu.
Tarihçiler Ebla'da bulunan tabletleri bu açıdan değerlendirdiler
ve Hz. İbrahim ve onun risaleti hakkındaki bu önemli keşif, dinler
tarihi açısından önemli bir araştırma konusu haline geldi. Amerikalı
arkeoloji uzmanı ve dinler tarihi araştırmacısı David Noel Freidmann
da yaptığı incelemelere dayanarak tabletlerdeki İbrahim ve İsmail
gibi isimlerin peygamber isimleri olduklarını bildiriyordu. (Bilim
ve Teknik Dergisi, sayı 118, Eylül 1977 ve sayı 131, Ekim 1978)
Tabletlerde Geçen Diğer İsimler
Yukarıda da belirttiğimiz gibi tabletlerde geçen isimler, üç İlahi
kitapta bahsedilen peygamberlerin ismiydi ve tabletler Tevrat'tan
çok daha eskiydiler. Ayrıca bu isimlerin yanı sıra tabletlerde başka
konular ve yer isimleri de geçiyordu. Bu bilgilerden ve yer isimlerinden
anlaşıldığına göre ise, Eblalılar ticarette başarılıydılar. Ayrıca
yazılarda Ebla'ya uzak olmayan Sina, Gazze ve Kudüs isimleri de
geçiyordu. Bu da Eblalıların bu yerlerle olan ticari ve kültürel
ilişkilerini gösteriyordu. (Harun Yahya, Kuran Mucizeleri)
Tabletlerde görülen önemli bir ayrıntı ise Lut kavminin yaşadığı
yer olan Sodom ve Gomorra bölgelerinin isimleri idi. Bilindiği gibi
Sodom ve Gomorra, Ölüdeniz kıyısında, Lut kavminin yaşadığı, Hz.
Lut'un tebliğ yapıp insanları din ahlakına çağırdığı bölge idi.
Bu iki yerin dışında ayrıca Kuran ayetlerinde geçen İrem şehri de
Ebla Tabletlerinde geçen isimlerin arasında bulunmaktaydı.
Bu isimlerin en dikkat çekici yanı ise, peygamberlerin tebliğ ettiği
kitaplar dışında şimdiye kadar bulunmuş başka hiçbir metinde geçmiyor
olmalarıydı. Bu o dönemde hak dini tebliğ eden peygamberlerin haberlerinin
bu bölgelere de ulaştığını gösteren önemli bir belge niteliğini
taşımaktadır. Reader's Digest dergisindeki bir makalede, Kral Ebrum'un
iktidarı döneminde Eblalıların dinlerinde değişim olduğu, insanların
Yüce Allah'ın adını yüceltmek için isimlerine ön ek kullandıkları
kaydedilmiştir.
Yüce Allah'ın Vaadi Haktır...
Yaşadıkları dönemden yaklaşık 4500 yıl sonra ortaya çıkan Ebla
tarihi ve Ebla Tabletleri gerçekte çok önemli bir gerçeğe de dikkat
çekmektedir: Yüce Allah, Ebla'ya da her topluluğa olduğu gibi elçiler
göndermiş ve onlar da kavimlerine gönderilen dini tebliğ etmişlerdi.
Kimi kavimler kendilerine ulaşan dini kabul edip hidayete ermiş
kimileri ise peygamberlerin tebliğ ettiği dine karşı çıkıp sapkın
bir hayatı tercih etmişlerdir. Göklerin, yerin ve bu ikisi arasında
bulunan herşeyin Rabbi olan Yüce Allah, bu gerçeği Kuran'da şöyle
bildirmektedir:
"Andolsun, Biz her ümmete: "Allah'a kulluk edin
ve tağuttan kaçının" (diye tebliğ etmesi için) bir elçi gönderdik.
Böylelikle, onlardan kimine Allah hidayet verdi, onlardan kiminin
üzerine sapıklık hak oldu. Artık, yeryüzünde dolaşın da yalanlayanların
uğradıkları sonucu görün." (Nahl Suresi, 36)
1) "Ebla", Funk & Wagnalls
New Encyclopaedia , (c) 1995 Funk & Wagnalls Corporation,
Infopedia 2.0, SoftKey Multimedia Inc.
2) Mitchell Dahood, "Ebla", The Academic American Encyclopaedia
,Op. Cit.
3) Howard La Fay, " Ebla: Bilinmeyen Büyük Bir İmparatorluk ",
National Geographic Magazine , Aralık 1978, s. 736.
4) Chaim Bermant ve Michael Weitzman, "Ebla: Arkeolojide bir İlham"
, Times Kitapları , 1979, Wiedenfeld ve Nicolson, İngiltere, s.
184. Köşeli parantez içindeki isimler: [İbrahim], [Ismail], [İsrael],
[Davut], [Mikail], ve [Mikah] bu yazının yazarınca eklenmiştir.
|