
KURAN'DA DİKKAT ÇEKİLEN HURMA VE FAYDALARI
Hurma, Kuran'da pek çok ayette bahsi geçen, cennet nimetleri arasında
"eşsiz-hurma" (Rahman Suresi, 68) ifadesiyle nitelendirilen bir
meyvedir. Allah'ın Kuran'da bildirdiği bu meyve incelendiğinde,
pek çok önemli özelliği olduğu ortaya çıkmaktadır. Bilinen en eski
bitki çeşitlerinden biri olan hurma, günümüzde lezzetinin yanı sıra
besleyici özelliği nedeniyle de tercih edilen bir besindir. Her
geçen gün keşfedilen faydaları hurmayı, hem gıda hem de ilaç olarak
kullanılan bir besin haline getirmiştir. Hurmanın sahip olduğu bu
özelliklere Meryem Suresi'nde dikkat çekilmiştir.
Derken doğum sancısı onu bir hurma dalına
sürükledi. Dedi ki: "Keşke bundan önce ölseydim de, hafızalardan
silinip unutuluverseydim." Altından (bir ses) ona seslendi: "Hüzne
kapılma, Rabbin senin alt (yan)ında bir ark kılmıştır." Hurma
dalını kendine doğru salla, üzerine henüz oluşmuş-taze hurma dökülüversin."
Artık, ye, iç, gözün aydın olsun... (Meryem Suresi, 23-26)
Allah'ın, Hz. Meryem'e "hurma yemesini" bildirmesinin pek çok hikmeti
vardır. Allah'ın Hz. Meryem'in doğumunu kolaylaştırmak için sunduğu
nimetlerden biri olan hurmanın, özellikle hamile ve doğum yapan
kadınlar için önemi ve faydaları, bugün bilimsel olarak da bilinmektedir.
Hurma, içerdiği %60-65 oran ile en çok şeker içeren meyvelerden
biridir. Doktorlar, hamile kadınlara doğum yaptıkları gün meyve
şekeri içeren yiyecekler verilmesi gerektiğini belirtmektedirler.
Bunun amacı, annenin zayıf düşen vücuduna enerji ve canlılık kazandırmak,
aynı zamanda da yeni doğan bebeğe gerekli olan sütün oluşabilmesi
için, süt hormonlarını harekete geçirmek ve anne sütünü çoğaltmaktır.
Ayrıca doğum sırasında meydana gelen kan kaybı, vücut şekerinin
düşmesine sebep olur. Hurma vücuda tekrar şeker girişinin sağlanması
açısından önemlidir ve tansiyon düşmesini de engeller. Kalori değerinin
çok yüksek olması sebebiyle hastalıktan güçsüz düşmüş ya da yorgun
olan kimseler için özellikle çok faydalıdır.
Bu bilgiler, Allah'ın
Hz. Meryem'e, hem kendisine enerji ve canlılık verecek hem de bebeğin
tek gıdası olan sütün meydana gelmesini sağlayacak "hurma"dan yemesini
bildirmesindeki hikmetleri ortaya koymaktadır. Örneğin hurma, insan
vücudunun sağlıklı ve zinde kalabilmesi için hayati önem taşıyan
10'dan fazla element içermektedir. Bu nedenle günümüzde bilim adamları,
insanın sadece hurma ve suyla yıllarca yaşayabileceğini belirtmektedirler.115
Bu konuda tanınmış uzmanlardan biri olan V. H. W. Dowson ise, bir
hurma ve bir bardak sütün bir insanın günlük besin ihtiyacını karşılamaya
yeteceğini söylemektedir.116
Hurmada bulunan oksitosin
maddesi de, modern tıpta doğumu kolaylaştırıcı bir ilaç olarak kullanılmaktadır.
Oksitosin, doğumu kolaylaştırıcı etkisi nedeniyle pek çok kaynakta
"rapid birth" yani "hızlı doğum" ifadesiyle tanımlanmaktadır.
Doğum sonrasında ise anne sütünü artırıcı etkisiyle bilinmektedir.117
Oksitosin esas olarak beyinde salgılanan, doğum sancılarını başlatan
bir hormondur. Doğum öncesi vücudun tüm hazırlıkları bu hormon sayesinde
başlar. Hormonun etkisi, ana rahmini oluşturan kaslarda ve anne
sütünün salgılanmasını sağlayan kas yapısındaki hücrelerde görülür.
Doğum esnasında ana rahminin etkili olarak kasılması doğumun gerçekleşebilmesi
için son derece önemlidir. Oksitosin de, rahmi oluşturan kasların
çok güçlü bir şekilde kasılmasını sağlar. Ayrıca oksitosin, yeni
doğmuş olan bebeğin beslenmesi için anne sütünün salgılanmasını
başlatır. Hurmanın tek başına bu özelliği -oksitosin içermesi- bile
Kuran'ın Allah'ın vahyi olduğunun önemli bir delilidir. Hurmanın
tıbbi olarak faydalarının tespit edilmesi ancak yakın tarihlerde
mümkün olmuştur. Halbuki Kuran'da yaklaşık 1400 sene evvel Allah'ın
Hz. Meryem'e hamilelik döneminde hurma ile beslenmesini vahyettiği
bildirilmektedir.
Ayrıca hurmada insan vücuduna bol miktarda hareket ve ısı enerjisi
kazandıran, vücutta parçalanıp kullanılması kolay olan bir şeker
türü bulunmaktadır. Üstelik bu şeker kan şekerini hızla yükselten
glikoz değil, meyve şekeri fruktozdur. Özellikle şeker hastalarında
kan şekerinin hızla yükselmesi, pek çok organı olumsuz olarak etkiler,
ancak en çok hasar gören organ ve sistemler göz, böbrekler, kalp-damar
sistemi ve sinir sistemidir. Gözde görme kaybına kadar varan rahatsızlıklar,
kalp krizi, böbrek yetmezliği gibi pek çok ciddi hastalığın en önemli
nedenlerinden biri, kan şekeri yüksekliğidir.
Hurma içerik olarak çok çeşitli vitamin ve minerale sahiptir. Lif,
yağ ve proteinler açısından da çok zengindir. Hurmada sodyum, potasyum,
kalsiyum, magnezyum, demir, kükürt, fosfor ve klor da bulunmaktadır.
Hurma ayrıca A vitamini, betakaroten, B1, B2, B3 ve B6 vitaminlerini
de içerir. Hurmada bulunan vitamin ve minerallerin, normal insan
vücudunda ve hamilelik zamanlarındaki faydalarından bazılarını ise
şöyle sıralayabiliriz:
*Hurmanın besleyici oranının gücü, içerdiği uygun mineral dengesinden
kaynaklanmaktadır. Hurmada, hamilelikte kadınların alması gereken
bir B vitamini olan folik asit de bulunmaktadır. Folik asit
(B9), vücutta yeni kan hücresi yapımında, vücudun yapı
taşı olan amino asitlerin yapımında ve hücrelerin yenilenmesinde
önemli görevler üstlenen bir vitamindir. Bu yüzden hamilelikte folik
asit ihtiyacı belirgin şekilde artar ve günlük ihtiyaç iki katına
çıkar. Folik asit seviyesi yetersiz olduğunda yapısal olarak normalden
büyük, ancak işlevleri düşük alyuvar hücreleri meydana gelir ve
kansızlık belirtileri ortaya çıkar. Özellikle hücre bölünmesinde
ve hücrenin genetik yapısının oluşmasında önemli rol oynayan folik
asit, hamilelik sırasında gereksinimi iki katına çıkan tek maddedir.
Hurma da, folik asit açısından çok zengin bir besin türüdür.
*Öte yandan hamilelikte meydana gelen
uzun süreli bulantı ve fiziksel tepkimeler nedeniyle potasyum
eksikliği açığa çıkar ve bu durumda da potasyum takviyesi yapılması
gerekir. Hurmada bol miktarda bulunan potasyum bu açıdan büyük önem
taşıdığı gibi, vücuttaki su dengesinin korunmasında da son derece
etkilidir. Ayrıca potasyum, beyne oksijen gitmesine de yardımcı
olarak berrak düşünebilmeyi sağlar. Bununla beraber vücut sıvıları
için uygun alkalik özelliği sağlar. Zehirli vücut atıklarını dışarı
atması için böbrekleri uyarır. Yüksek kan basıncını düşürmeye yardım
eder ve sağlıklı deri oluşumunu sağlar.118
*Hurmanın içerdiği demir, kırmızı kan hücrelerinde
bulunan hemoglobin sentezini kontrol eder ve bu da hamilelikte kansızlığın
engellenmesini ve bebeğin gelişimi için hayati önem taşıyan kandaki
alyuvarlar dengesinin uygun hale gelmesini sağlar. Bilindiği gibi
alyuvarlar kanda oksijen ve karbondioksiti taşıyarak hücrelerin
canlılığını sürdürmesinde rol oynarlar. Çok fazla demir içermesi
sebebiyle, bir insan günde 15 tane hurma yiyerek vücudunun demir
ihtiyacını karşılayabilir ve demir eksikliğinden kaynaklanan rahatsızlıklardan
korunmuş olur.
*Hurmada bulunan kalsiyum ve fosfat
ise, iskelet oluşumu ve vücudun kemik yapısının dengelenmesi için
çok önemli elementlerdir. Hurma, içerdiği bol fosfor ve kalsiyum
ile kemik zayıflığına karşı bünyeyi korur ve bu hastalıkların azaltılmasına
yardım eder.
*Bilim adamları hurmanın stres ve
gerginliği giderici etkisine de dikkat çekmektedirler. Berkeley
Üniversitesi uzmanlarının yaptığı araştırmalar, sinirleri güçlendiren
B6 vitamininin ve kasların çalışmasında önemli
rol oynayan magnezyum mineralinin hurmada yüksek
miktarda bulunduğunu ortaya koymuştur. Hurma ayrıca içerdiği magnezyum
ile, böbrekler için de son derece önemlidir. Bir insan günde 2-3
tane hurma yiyerek vücudunun magnezyum ihtiyacını karşılayabilir.119
*İçerdiği B1 vitamini ile sinir sisteminin sağlıklı
olmasını kolaylaştırır. Vücuttaki karbonhidratların enerjiye çevrilmesine,
protein ve yağların vücudun diğer ihtiyaçları için kullanılmasına
yardımcı olur. B2 vitaminiyle de, vücudun enerji
sağlaması ve hücrelerin yenilenmesi için protein, karbonhidrat ve
yağların yakılmasına yardımcı olur.
*Hamilelikte A vitaminine
olan ihtiyaç da artar. Hurma, içindeki A vitamini sayesinde, görme
gücünü ve vücut direncini artırır, kemik ve dişlerin güçlenmesini
sağlar. Hurma, betakaroten açısından da son derece
zengindir.120 Betakarotenin hücrelere saldıran
molekülleri kontrol altına alarak, kanseri önleyici özelliği vardır.
*Ayrıca diğer meyveler genellikle
protein açısından yetersizdir, ancak hurma protein
de içermektedir.121 Bu özelliği sayesinde vücudun
hastalıklara ve enfeksiyonlara karşı korunmasını sağlar, hücreleri
yeniler ve vücut sıvısını dengeler. Örneğin et de faydalı bir gıdadır
ancak özellikle böyle bir dönemde taze bir meyve olan hurma kadar
fayda vermeyebilir. Hatta böyle bir dönemde etin fazla tüketilmesi
vücutta zehirlenmeye neden olabilir. Hazmı kolay olan, hafif sebze,
meyve türü yiyeceklerin tercihi daha uygun bir seçimdir.
Hurma ile ilgili tüm bu bilgiler, Allah'ın sonsuz ilmini ve insanlara
olan rahmetini ortaya koymaktadır. Görüldüğü gibi modern tıbbın
ancak günümüzde tespit edebildiği hurmanın -özellikle de hamilelik
dönemindeki- faydalarına Kuran'da 14 asır önce işaret edilmiştir.

115.
http://www.geocities.com/SoHo/Easel/3809/hurma.htm
116. http://www.sgp-dates.com/date.htm
117.
http://198.65.147.194/English/Science/2000/7/article5.shtml; http://www.people.virginia.edu/~rjh9u/oxytocin.html;
http://eilat.sci.brooklyn.cuny.edu/newnyc/DRUGS/OXYTOCIN.HTM#supplied
118.
The Independent Newspaper, 9 Temmuz 1995.
119.
http://www.sgp-dates.com/date.htm
120.
http://www.telmedpak.com/agricultures.asp?a=agriculture&b=date_palm
121.
http://www.telmedpak.com/agricultures.asp?a=agriculture&b=date_palm
|