
ATEŞ OLMAYAN YANMA
Allah, göklerin ve yerin nurudur. O'nun nurunun
misali, içinde çerağ bulunan bir kandil gibidir; çerağ
bir sırça içerisindedir; sırça, sanki incimsi bir yıldızdır
ki, doğuya da, batıya da ait olmayan kutlu bir zeytin ağacından
yakılır; (bu öyle bir ağaç ki) neredeyse ateş ona dokunmasa da
yağı ışık verir. (Bu,) Nur üstüne nurdur. Allah, kimi dilerse
onu Kendi nuruna yöneltip-iletir. Allah insanlar için örnekler verir.
Allah, herşeyi bilendir. (Nur Suresi, 35)
Nur Suresi'ndeki bu ayette ışık veren bir nesneden bahsedilmektedir.
Işık veren cisim ise bir yıldıza benzetilmektedir. Ayette yıldıza
benzetilen ışık veren nesnenin yakıtının doğuya veya batıya ait
olmaması ise, bu cismin fiziksel boyutta bulunmadığına bir işaret
olabilir. Yakıtın kaynağının enerji boyutunda olduğu düşünülürse,
ayette tarif edilen yakıtın elektrik enerjisine, ışık veren cismin
de elektrik ampulüne işaret ediyor olması muhtemeldir.
 |
Ampul ayetteki tariflere son derece mutabık olan, cam içinde, yıldız
gibi parlayan ve ışık saçan bir cisimdir. Ampul, kandil, gaz lambası
benzeri aydınlatıcılar gibi yağla yakılmamaktadır ve ampulde ayetteki
tariflere uygun olarak ateş olmadan bir yanma gerçekleşir. Ampulün
içindeki ısıya dayanıklı tungsten telinin atomları arasındaki titreşim
sonucu, 2.000 °C'nin üzerinde ısı oluşur. Diğer metalleri eriten
bu sıcaklık o kadar yüksektir ki, gözle görülür güçlü bir ışık ortaya
çıkmasına sebep olur. Ancak bu yüksek ısıya rağmen, ampulün içinde
oksijen bulunmadığı için ayetteki tariflere mutabık olarak yanma
gerçekleşmez. Ayrıca ampulün ortasında parlayan tel de parlak bir
yıldızın uzaktan görünümüne çok benzemektedir.
Elektriğin dünya tarihinin en büyük keşiflerinden biri olduğu,
dünyanın hemen hemen tümünün elektrik enerjisiyle çalışan ampuller
vasıtasıyla aydınlatıldığı göz önünde bulundurulacak olursa, ayetin
bu önemli keşfe işaret ettiği düşünülebilir. (En doğrusunu Allah
bilir.)
Bu konuyla ilgili bir diğer izah da
yıldızlardaki nükleer reaksiyonlar sonucu ortaya çıkan ışık olarak
düşünülebilir. Yıldızlar, nükleer reaksiyonlardan kaynaklanan çok
büyük miktarlarda ısı, ışık yayan, son derece sıcak, parlak, döner
gaz kütleleridir. Yeni oluşan büyük yıldızlar çoğunlukla kendi çekim
kuvvetleriyle büzülmeye başlarlar. Bunun sonucunda merkezleri daha
yoğun ve daha sıcak olur. Yıldızın merkezindeki madde yeterince
ısındığında -en az 10 milyon oC olduğunda- ise nükleer
reaksiyonlar başlar.56Bir yıldızın içinde gerçekleşen
olay, hidrojenin dev bir enerji ile (füzyonla) helyuma dönüşmesidir.
Yıldızlarda kütlenin büyüklüğünden kaynaklanan çekim kuvveti, 4
hidrojen atomunu 1 helyum atomu oluşturmak üzere kaynaştırmaktadır.
Bu esnada açığa çıkan enerji, kütlenin yüzeyinden ışık ve ısı halinde
dışarı yayılır. Hidrojen tükendiğinde, yıldızda aynı şekilde daha
ağır elementler oluşturmak üzere helyum yanmaya (füzyona) devam
eder. Bu reaksiyonlar yıldızın kütlesi tükenene kadar devam eder.
Ancak yıldızlardaki reaksiyonlarda oksijen kullanılmadığı için,
yanan odunda olduğu gibi sıradan bir yanma gerçekleşmez. Yıldızlarda
dev alevler şeklinde görünen yanma da, gerçekte ateşten kaynaklanmaz.
Nitekim ayette de bu tür bir yanma şekline işaret edilmektedir.
Ayrıca ayette bir yıldızdan, onun yakıtından ve ateş olmayan bir
yanmadan -yani reaksiyondan- bahsedildiği düşünülürse, ayetin yıldızlardaki
ışık oluşumuna ve yanma şekline işaret ettiği şeklinde de düşünülebilir.
(En doğrusunu Allah bilir.)

56. Meyers Lexikon in drei Bänden
Bibliographisches Institut & F.A. Brockhaus AG, Mannheim 1995, Digitale
Ausgabe LexiRom.
|