
YERYÜZÜNÜN KATMANLARI
Kuran'da yeryüzü ile ilgili verilen bilgilerden biri, yeryüzünün,
yedi kat olan gökyüzüne benzerliğidir:
Allah, yedi göğü ve yerden de onların
benzerini yarattı. Emir, bunların arasında durmadan iner;
sizin gerçekten Allah'ın herşeye güç yetirdiğini ve gerçekten
Allah'ın ilmiyle herşeyi kuşattığını bilmeniz, öğrenmeniz için.
(Talak Suresi, 12)
Yukarıdaki ayette dikkat çekilen bu bilgiye bilimsel kaynaklarda
da yer verilmekte ve yeryüzünün yedi katmandan oluştuğu açıklanmaktadır.
Bilim adamlarının sıraladığı bu katmanlar şöyledir:
1. Kat: Litosfer (su)
2. Kat: Litosfer (kara)
3. Kat: Astenosfer
4. Kat: Üst manto
5. Kat: Alt manto
6. Kat: Dış çekirdek
7. Kat: İç çekirdek
Litosfer, Yunanca kaya anlamına gelen lithos kelimesinden gelmektedir
ve Dünya'nın en üst katmanını oluşturan katı kaya tabakadır. Diğer
katmanlarla kıyaslandığında oldukça incedir. Litosfer, okyanusların
altında ve volkanik açıdan aktif olan bölgelerde daha da incedir.
Yeryüzünde bu katmanın ortalama kalınlığı 80 km'dir. Diğer katmanlara
göre daha soğuk ve daha katıdır; bu bakımdan yeryüzünde kabuk görevi
görür.
Litosferin altında Yunanca zayıf kelimesi
Asthenes'ten gelen Astenosfer katmanı bulunur. Bu katman Litosferle
kıyaslandığında daha incedir ve hareketli bir tabakadır. Bu katman
jeolojik zamanla yüksek ısı ve basınca maruz kaldığında yumuşayıp
eriyebilen, sıcak, yarı-katı maddelerden oluşmuştur. Katı Litosfer
tabakasının, yavaşça hareket eden Astenosfer tabakası üzerinde yüzdüğü
ya da hareket ettiği düşünülmektedir.23 Bu katmanların
altında yüksek sıcaklıkta, yarı-katı kayalardan oluşan yaklaşık
2.900 km kalınlığında manto denilen bir tabaka vardır. Kabuktan
daha fazla demir, magnezyum ve kalsiyum içeren manto daha sıcak
ve yoğundur; çünkü Dünya'nın içindeki ısı ve basınç derinlikle birlikte
artar.
Dünya'nın merkezinde de neredeyse mantonun iki katı yoğunlukta
olan çekirdek yer alır. Bu yoğunluğun sebebi içeriğinde kayalardan
çok metaller (demir-nikel alaşımı) bulunmasıdır. Dünya'nın çekirdeği
ise iki ayrı parçadan oluşur: Biri 2.200 km kalınlığında olan sıvı
dış çekirdek, diğeri de 1.250 km kalınlığındaki katı bir iç çekirdek.
Dünya döndükçe sıvı dış çekirdek Dünya'nın manyetik alanını oluşturur.
Ancak 20. yüzyıldaki teknoloji ile tespit edilebilen yeryüzü katmanlarının
gökyüzü ile olan bu benzerliğinin Kuran'da bildirilmiş olması, kuşkusuz
Kuran'ın pek çok bilimsel mucizesinden biridir.

23.
http://pubs.usgs.gov/publications/text/inside.html
|